Odkrycie Łuku Triumfalnego w Viminacium w Serbii

Archeolodzy w Serbii niedawno dokonali fascynującego odkrycia – starożytnego rzymskiego łuku triumfalnego pochodzącego z III wieku, znajdującego się w Viminacium, rzymskim mieście położonym w pobliżu Kostolac, 70 km na wschód od Belgradu. To niezwykłe znalezisko wzbogaca naszą wiedzę o historii regionu i rzymskiej architekturze tego okresu.

Viminacium, które pełniło rolę głównego miasta i obozu wojskowego rzymskiej prowincji Mezja (dzisiejsza Serbia), było również stolicą Mezji Superior. Rozciągało się na obszarze obejmującym współczesną wschodnią Serbię, Kosowo, północno-wschodnią Albanię, północne części Macedonii Północnej, północną Bułgarię, rumuńską Dobrudżę i niewielkie fragmenty południowej Ukrainy.

Profesor Miomir Korac, ceniony archeolog Serbii, opowiedział o odkryciu podczas prac wykopaliskowych na głównej ulicy Viminacium, której nazwa Decumanus jest znaną arterią miasta.

"To pierwszy taki łuk triumfalny w tej okolicy..." - powiedział Korac agencji Reuters, podkreślając unikalność znaleziska.

Rozwiązanie zagadki, komu dedykowano bramę triumfalną, okazało się być jednym z kluczowych momentów w badaniach. Naukowcy natknęli się na fragment marmurowej płyty z imieniem władcy, a było nim cesarz Karakalla. Karakalla dorastał w obozach wojskowych, towarzysząc ojcu Septimiusowi Severusowi podczas kampanii i uczestnicząc w bitwach od 15 roku życia.

Archeolodzy potwierdzili, że łuk triumfalny powstał pod koniec II wieku lub najpóźniej na początku III wieku n.e. 

Według źródeł historycznych, w 195 roku na terenie stolicy Górnego Mezji, Viminacium, miało miejsce wyjątkowe wydarzenie. Marek Aureliusz Antoninus, znany jako Karakalla, został ogłoszony Cezarem, co było preludium do objęcia przez niego tronu jako Augusta trzy lata później. Łuk triumfalny został zbudowany dla uczczenia tego doniosłego momentu.

Badania archeologiczne skupiają się teraz na centrum miasta, zwłaszcza na głównej ulicy Decumanus. Dr. Ilija Danković wyjaśnił, że pierwotny plan obejmował odkopanie ulicy, co doprowadziło do odkrycia szerokiej i wyłożonej gładkim kamieniem arterii, otoczonej kolumnami. 

Jednakże, najbardziej zaskakującym elementem było odkrycie fundamentów tetrapylonu, czyli budowli na czterech filarach, w jednym z odcinków głównej ulicy. Dr. Saša Redžić podkreślił, że był to jeden ze znaków rozpoznawczych architektury rzymskiej - łuku triumfalnego.

Fundamenty te, zbudowane z masywnych kawałków wapienia, stanowiły podstawę dla łuku triumfalnego Viminacium, który przybierał formę tetrapylonu z pojedynczym przejściem i polem inskrypcyjnym nad częścią łukową. Jego wymiary, 10,40 na 6,25 metra, są niezwykle zbliżone do łuku triumfalnego Arco dei Gavi w Weronie.

Fragment marmurowej płyty z inskrypcją "CAES/ANTO" jednoznacznie wskazał, że łuk był poświęcony cesarzowi Markowi Aureliuszowi Antoninusowi, znanemu jako Karakalla, który panował w latach 198–217 n.e. To potwierdzenie dodaje znaczenia i kontekstu odkryciu, umożliwiając historykom lepsze zrozumienie roli Viminacium w historii Rzymu i regionu. Odkrycie to stanowi cenny wkład w naszą wiedzę o architekturze i historii rzymskiej w Europie Środkowo-Wschodniej.

fot. Serbski Instytut Archeologiczny

na podstawie: Arkeonews