Odkrycie średniowiecznej kolekcji gier planszowych w południowych Niemczech

Archeolodzy w południowych Niemczech dokonali niezwykłego odkrycia, które rzuca nowe światło na średniowieczne życie i kulturę gier. Podczas wykopalisk w zamku w Badenii-Wirtembergii odnaleziono zbiór dobrze zachowanych elementów gier planszowych, datowanych na XI i XII wiek. Wśród znalezisk znajdują się figury szachowe, pionki do innych gier oraz kości do gry.

Szachy i inne gry średniowiecza

Szachy, które przybyły do Europy ze Wschodu ponad tysiąc lat temu, szybko zyskały popularność wśród europejskiej szlachty. W średniowieczu gra w szachy była jednym z siedmiu umiejętności, które powinien opanować każdy rycerz. Odkrycie dobrze zachowanej figury rycerskiej jest więc szczególnie interesujące. Znalezisko to, pochodzące z XI wieku, jest wyjątkowe ze względu na rzadkość takich przedmiotów z tego okresu.

Detale odkrytych elementów

W trakcie wykopalisk odkryto doskonale zachowaną figurkę rycerza o wysokości 4 cm, wyrzeźbioną z poroża. Detale figury, takie jak realistycznie oddane oczy i grzywa, świadczą o wysokim poziomie artystycznym rzemieślników tamtych czasów. Oprócz tego znaleziono cztery pionki w kształcie kwiatów oraz kostkę do gry z sześcioma oczkami. Analizy wykazały, że na pionkach zachowały się ślady czerwonej farby, co sugeruje, że jedna ze stron gry była oznaczona tym kolorem.

Proces badań

Znalezione artefakty są obecnie badane przez międzynarodowy zespół ekspertów z Niemieckiego Instytutu Archeologicznego (DAI), Państwowego Urzędu Ochrony Zabytków Badenii-Wirtembergii (LAD) oraz Uniwersytetu w Tybindze. Dr Jonathan Scheschkewitz z LAD wyjaśnia, że odkrycie całej kolekcji gier z XI i XII wieku było zaskoczeniem, a figura rycerza jest jedną z najważniejszych części tego znaleziska.

Znaczenie odkrycia

Odkrycie to ma ogromne znaczenie dla zrozumienia początków europejskich szachów i świata gier średniowiecznej szlachty. Typowe ślady użytkowania na figurkach, takie jak połysk powstały podczas ich trzymania i przesuwania, świadczą o tym, że były one intensywnie używane. To pozwala naukowcom na lepsze zrozumienie, jak wyglądały gry i rozrywki w tamtych czasach.

Dr Michael Kienzle z Uniwersytetu w Tybindze podkreśla, że wyjątkowo dobra konserwacja znalezisk była możliwa dzięki temu, że były one ukryte pod gruzami muru zamku. Dzięki temu powierzchnia elementów zachowała się w doskonałym stanie. Pod mikroskopem można zauważyć typowy połysk powstający podczas trzymania i przesuwania kawałków, co dodatkowo potwierdza ich autentyczność i intensywne użytkowanie.

Wyniki badań zostaną zaprezentowane publiczności podczas dwóch wystaw: Wielkiej Wystawy Państwowej „Ukryta KRAINA” w Stuttgarcie, która rozpocznie się 13 września 2024 roku, oraz Wystawy Specjalnej „Odkrycia! Rycerze i zamki w dolinie Echaz” w Pfullingen, która będzie otwarta od 15 czerwca 2024 roku.

Odkrycie średniowiecznej kolekcji gier planszowych w zamku w południowych Niemczech to nie tylko wyjątkowy wkład w badania nad historią i kulturą średniowiecznej Europy, ale również fascynujące świadectwo codziennego życia rycerzy i szlachty. Znaleziska te pozwalają na lepsze zrozumienie, jak wyglądały gry i rozrywki w średniowieczu oraz jaką rolę odgrywały w życiu społecznym tamtych czasów.

fot. Victor Brigola- University of Tübingen