Odkrycie Perskich Złotych Monet w Turcji

Notion, co w języku starożytnych Greków oznacza "miejsce na południu", zostało założone na wybrzeżu Zatoki Kuşadası. Miasto było związane ze starożytnym Kolofonem, położonym zaledwie 15 kilometrów w głąb lądu. Kolofon, jedno z miast jońskich, stopniowo traciło swoją niepodległość, najpierw pod rządami Lidii, a później Persji w drugiej połowie VI wieku p.n.e.

Notion pełniło kluczową rolę jako główny port dla pielgrzymów podróżujących do wyroczni Apolla w Klaros, położonej zaledwie 2 kilometry od miasta. Miasto było więc nie tylko centrum handlowym, ale również religijnym, co nadawało mu szczególne znaczenie w regionie.

Odkrycie Złotych Monet

W 2022 roku archeolodzy z Uniwersytetu Michigan, Sinop University oraz tureckiego Ministerstwa Kultury i Turystyki rozpoczęli wykopaliska w Notion. Zespół, pod kierownictwem Christophera Ratté, odkrył przypadkowo mały gliniany dzban zwany olpe, w którym znajdowały się dziesiątki złotych monet znanych jako daric.

Daric to złota moneta emitowana przez Imperium Perskie, przedstawiająca klęczącego łucznika, co było charakterystycznym motywem używanym w tym okresie. Monety te były prawdopodobnie bite w Sardes, mieście położonym około 60 mil na północny wschód od Notion. Ich design pozostawał niezmienny od końca VI wieku p.n.e. aż do podboju Persji przez Aleksandra Wielkiego w 330 r. p.n.e.

Odkrycie skarbu zbiega się z okresem wielkich wstrząsów politycznych i militarnych, jakie miały miejsce podczas wojny peloponeskiej (431-404 p.n.e.). Notion było wówczas miejscem starć pomiędzy Grekami a Persami. Miasto było okupowane przez grupę najemników i perskich sympatyków w latach 430–427 p.n.e., co doprowadziło do jego późniejszej odbudowy pod rządami Ateńczyków.

Ratté przypuszcza, że jeden z żołnierzy mógł zakopać monety przed śmiercią na polu bitwy, traktując je jako oszczędności całego życia. Inna teoria sugeruje, że skarb mógł zostać zakopany podczas dramatycznych wydarzeń związanych z przejęciem miasta przez Ateńczyków, co mogło zmusić perskich sympatyków do ukrycia swoich bogactw.

Znaczenie Archeologiczne Znaleziska

Odkrycie tak cennego skarbu podczas kontrolowanych wykopalisk jest niezwykle rzadkie. Większość skarbów tego typu jest odkrywana przez rabusiów, co prowadzi do utraty cennych informacji kontekstowych. Znalezisko z Notion pozwala na dokładne zbadanie historycznego i archeologicznego kontekstu, co jest bezcenne dla nauki.

Andrew Meadows, archeolog z University of Oxford, podkreśla, że to odkrycie pomoże w precyzyjnym datowaniu złotych monet Achemenidów. Znalezisko stanowi unikalne źródło informacji na temat perskiego systemu monetarnego i jego wpływu na region.

Monety zostały przewiezione do Muzeum Archeologicznego w Efezie, gdzie są poddawane dalszym badaniom i konserwacji. Muzeum planuje również ich wystawienie, co pozwoli zwiedzającym na bezpośredni kontakt z historią.

Projekt wykopalisk w Notion jest przykładem owocnej współpracy międzynarodowej pomiędzy różnymi instytucjami naukowymi i władzami lokalnymi. Wspólne wysiłki umożliwiają nie tylko odkrywanie przeszłości, ale również jej ochronę i popularyzację.

Odkrycie perskich złotych monet w Notion stanowi niezwykle cenne źródło informacji o starożytnej historii regionu. Przypadkowe znalezisko, dokonane przez zespół archeologów z Uniwersytetu Michigan, pozwala na nowo spojrzeć na okres wojen peloponeskich i wpływ Imperium Perskiego na Anatolię. Dzięki temu odkryciu możemy lepiej zrozumieć kontekst polityczny i militarny tamtych czasów, a także docenić znaczenie kontrolowanych wykopalisk archeologicznych w zachowywaniu naszego dziedzictwa kulturowego.

fot. Uniwersytet Michigan

źródło: Uniwersytet Michigan; Arkeonews