Absolwent filozofii, który nie przegrał żadnej bitwy, czyli gen. Stanisław Maczek, to główny bohater multimedialnej, przygotowanej w trzech językach wystawy plenerowej pt. "Generał Stanisław Maczek i jego żołnierze", organizowanej przez Muzeum Historii Polski we współpracy z Muzeum Generała Maczka w Bredzie, którą od 20 maja można oglądać w Tokarni.
Każdy, kto między 20 maja a 27 czerwca odwiedzi pawilon w Parku Etnograficznym w Tokarni, będzie miał niezwykłą okazję zapoznać się ze wspomnieniami żołnierzy 1. Dywizji Pancernej, a nawet posłuchać nagrania głosu samego gen. Maczka. Z relacji można się dowiedzieć nie tylko tego, jak przebiegały poszczególne bitwy w 1939 i 1944 r., lecz także jak wyglądało życie codzienne na froncie i w koszarach: co żołnierze jedli, jak spędzali wolny czas w oczekiwaniu na komendę „Do boju!”, jak sobie radzili z wszechobecną śmiercią i tęsknotą za pozostawioną w kraju rodziną.
– Oprócz heroizmu polskich żołnierzy widzowie poznają też mniej poważne oblicze wojny. Zobaczą np. zdjęcia koziego zaprzęgu albo przeczytają relacje żołnierzy o brzemiennych w skutkach romansach w wyzwalanych przez Polaków holenderskich miejscowościach – mówi Wojciech Kalwat, kurator wystawy.
Narracja wystawy prowadzi zwiedzających od początku kariery wojskowej Stanisława Maczka, czyli od czasów przed I wojną światową i awansu na polu bitwy w 1919 r., przez wojnę obronną z września 1939 r., w której 10. Brygada Kawalerii pod dowództwem Stanisława Maczka zdołała osłonić przed Niemcami Armię „Kraków”, ewakuację przez Węgry i Francję na wyspy Brytyjskie, aż po lądowanie aliantów w Normandii i serię zwycięskich bitew z 1944 r., podczas których 1. Dywizja Pancerna gen. Maczka uwolniła od okupacji niemieckiej kolejne miejscowości Francji, Belgii i Holandii. Na końcu poznajemy powojenne losy żołnierzy, z których część założyła rodziny na Zachodzie, część zaś, mimo niebezpieczeństw wynikających z podporządkowania Polski Związkowi Sowieckiemu, zdecydowała się wrócić do ojczyzny.
Wirtualną wersję wystawy można znaleźć na platformie Google Arts & Culture. Na kanale YouTube Muzeum Historii Polski natomiast są do obejrzenia dwa filmy wyprodukowane w związku z wystawą przez Muzeum Historii Polski: dokument Rafała Geremka Niepokonany. Opowieść o generale Stanisławie Maczku oraz miniatura Agaty Mianowskiej Marian na wojnie. Animowana historia Mariana Walentynowicza.
Termin i miejsce wystawy: 20 maja–27 czerwca 2021 r., Muzeum Wsi Kieleckiej – Park Etnograficzny w Tokarni, Tokarnia 303 k. Chęcin. Zwiedzać można w godzinach 10-18, od poniedziałku do piątku. Wejście na teren Parku po zakupieniu biletu. W poniedziałek, w g. 10-12 wstęp wolny.
Organizator: Muzeum Historii Polski w Warszawie
Organizator prezentacji w Tokarni: Muzeum Wsi Kieleckiej
Wystawa dofinansowana ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.
Partnerzy: Muzeum Generała Maczka w Bredzie, Gmina Breda, Ambasada Królestwa Niderlandów w Warszawie, Dom Spotkań z Historią, Narodowe Archiwum Cyfrowe.
Patroni medialni: Polska Press Grupa, „Mówią Wieki”, portal historyczny dzieje.pl.
Kurator wystawy: Wojciech Kalwat
Współpraca przy koncepcji wystawy: Lena Dąbkowska, prof. Michał Kopczyński, Agata Krok, Sebastian Pawlina, Aleksandra Rodziewicz, Karolina Wichowska
Koncepcja plastyczna wystawy, projekt wykonawczy, realizacja i montaż: Sowa-Szenk
Wystawa została przygotowana w 2019 r. z okazji 75. rocznicy wyzwolenia holenderskiej Bredy, której mieszkańcy do dziś szczególnie ciepło wspominają gen. Maczka i jego żołnierzy. Podczas uroczystych obchodów wyzwolenia wystawę można było obejrzeć właśnie w Bredzie (październik– listopad 2019). Premierę ekspozycja miała we wrześniu 2019 r. w Warszawie, co wpisało się w obchody 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej.
– Wrzesień 1939 r. to nie tyko klęski. To również dobrze poprowadzona kontrofensywa nad Bzurą, powstrzymanie kolumny pancernej pod Mokrą, a wreszcie zasługująca na szerszą wiedzę historia 10. Brygady Kawalerii pod dowództwem gen. Maczka. Nasze muzeum postanowiło przypomnieć postać dowódcy, który w całej swojej karierze nie przegrał ani jednej bitwy – mówi Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski.
O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Muzeum Historii Polski.