
Podczas badań archeologicznych prowadzonych przez Fundację Historyczną „Lubelszczyzna” odkryto niezwykle cenną ostrogę z XIV wieku. Znalezisko to, przekazane do urzędu konserwatorskiego w Lublinie, rzuca nowe światło na średniowieczne zwyczaje i życie elit społecznych tamtego okresu. W tym artykule szczegółowo omówimy odkrycie, jego kontekst historyczny oraz znaczenie kulturowe.

fot. FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
Ostroga, znaleziona podczas systematycznych poszukiwań prowadzonych na podstawie pozwolenia Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (LWKZ), jest wyjątkowo dobrze zachowana. Składa się z kabłąka w kształcie litery V z silnie, łukowato wygiętymi ramionami. Największe wygięcie ramion przypada na odcinek sąsiadujący z zaczepami płytkowymi, które wyposażone są w dwa otwory. Jeden z zaczepów jest uszkodzony, co skutkuje brakiem części z jednym otworem, jednak zachowały się dwie blaszki umocowane w pozostałych otworach. Dodatkowo ostroga posiada gwiaździste kółko (bodziec) pierwotnie z sześcioma promieniami, umieszczone w widełkach.

fot. FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
Ostrogi były nie tylko narzędziem, ale również symbolem przynależności do elity średniowiecznego społeczeństwa. Wojowanie konno postrzegano w średniowieczu jako zajęcie elitarne, a posiadanie ostrogi było znakiem wysokiego statusu społecznego. Ostrogi zakładane były przede wszystkim podczas jazdy konnej i walki, co podkreślało ich funkcjonalność oraz prestiż.

fot. FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
Pierwsze ostrogi z bodźcem gwiaździstym pojawiły się w Polsce w połowie XIII wieku, zastępując wcześniejsze ostrogi z prostym kolcem. Prostokątny bodziec często prowadził do przebicia skóry konia, co skłoniło rzemieślników do zastąpienia go ruchomą gwiazdką. Gwiaździsty bodziec rozkładał siłę uderzenia na kilka spiczastych promieni, co zapobiegało poważnym ranom zwierzęcia.

fot. FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
W ciągu następnych stuleci ostrogi ewoluowały, początkowo posiadając krótkie bodźce z małą gwiazdką i lekko wygiętymi ramionami. Stopniowo zwiększano długość bodźca, a ramiona zmieniały się z okrągłych lub trójkątnych na bardziej płaskie, co widoczne jest w przekazanym do nas egzemplarzu. Ostroga ta, z wydłużoną szyjką i płaskimi ramionami, datowana jest na XIV wiek.
W średniowieczu ostrogi były symbolem rycerstwa i przynależności do wyższych warstw społecznych. Noszenie ostrog było przywilejem, a ich posiadanie świadczyło o statusie wojownika. Ostrogi były używane nie tylko w walce, ale również w ceremoniach i turniejach, podkreślając rolę rycerza w społeczeństwie. Znalezienie tak dobrze zachowanego egzemplarza pozwala na lepsze zrozumienie życia codziennego i wartości kulturowych tamtego okresu.

fot. FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
Znalezisko odkryte przez Fundację Historyczną „Lubelszczyzna” jest niezwykle cenne zarówno z punktu widzenia archeologicznego, jak i historycznego. Ostroga została przekazana do urzędu konserwatorskiego w Lublinie, gdzie poddana zostanie dalszym badaniom i konserwacji. Odkrycie to wzbogaca naszą wiedzę o średniowiecznych technikach rzemieślniczych oraz codziennym życiu ówczesnych elit.
Ostroga z XIV wieku, znaleziona przez Fundację Historyczną „Lubelszczyzna”, jest ważnym artefaktem, który dostarcza cennych informacji na temat średniowiecznego życia i symboliki rycerskiej. Jej konstrukcja i stan zachowania pozwalają na głębsze zrozumienie technologii i zwyczajów tamtego okresu. Dzięki takim odkryciom możemy lepiej zrozumieć naszą przeszłość i docenić kunszt średniowiecznych rzemieślników.
Bibliografia:
FB Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
https://www.academia.edu/104221663/Późnośredniowieczne_ostrogi_z_bodźcem_gwiaździstym_z_terenu_Polski_watermarked