Poszukiwania.pl

W Dolinie Jordanu, na terenie współczesnego Zachodniego Brzegu, archeolodzy z Uniwersytetu w Hajfie dokonali niezwykłego odkrycia. Podczas wykopalisk natrafili na skarb składający się z około 160 monet pochodzących z okresu panowania Aleksandra Jannaja (103–76 p.n.e.), jednego z najważniejszych władców dynastii Hasmoneuszy. Znalezisko rzuca nowe światło na życie polityczne i ekonomiczne Judei w I wieku p.n.e.

Dynastia Hasmoneuszy, znana również jako Machabeusze, wywodziła się z rodu kapłańskiego. Jej historia sięga II wieku p.n.e., kiedy to Matatiasz wraz ze swoimi synami wzniecił bunt przeciwko hellenistycznym wpływom narzuconym przez Antiocha IV Epifanesa. Powstanie to, zwane powstaniem Machabeuszy, zakończyło się odzyskaniem kontroli nad Jerozolimą i oczyszczeniem Świątyni w 164 r. p.n.e., co zapoczątkowało święto Chanuka.

Aleksander Jannaj był jednym z najpotężniejszych władców dynastii. Panował jako król i arcykapłan, co wzbudzało kontrowersje wśród współczesnych żydów. Jego rządy charakteryzowały się ekspansją terytorialną oraz brutalnym tłumieniem buntów wewnętrznych. Z jednej strony był podziwiany za rozszerzenie granic królestwa, z drugiej krytykowany za autorytarne metody sprawowania władzy.

Odkrycia dokonano w miejscu, które prawdopodobnie było przydrożną stacją wzdłuż trasy prowadzonej przez dolinę Nachal Tirsa do twierdzy Aleksandrion (znanej również jako Sarbata). Twierdza ta znajdowała się na strategicznym wzniesieniu, dominując nad Doliną Jordanu i kontrolując szlaki handlowe.

Znalezione monety pochodzą z 25. roku panowania Aleksandra Jannaja (około 80/79 p.n.e.). Każda z nich posiada charakterystyczne symbole: ośmioramienną gwiazdę z aramejskim napisem „Król Aleksander Rok 25” na jednej stronie oraz kotwicę otoczoną greckim tekstem identyfikującym monetę jako „moneta króla Aleksandra” na odwrocie. Symbolika ta odzwierciedla połączenie tradycji żydowskich z wpływami hellenistycznymi.

Monety były prawdopodobnie przechowywane w skórzanym worku lub innym organicznym materiale, który z czasem uległ rozkładowi. Fakt, że odkryto je w jednym miejscu, sugeruje, że mogły być ukryte podczas niepokojów politycznych lub militarnych.

Oprócz monet archeolodzy odkryli także łaźnię rytualną (mikveh), zbiornik na wodę oraz inne struktury wskazujące na istnienie osady o dużym znaczeniu logistycznym. Te znaleziska sugerują, że miejsce mogło służyć jako punkt odpoczynku dla podróżnych zmierzających do twierdzy Aleksandrion.

Twierdza, będąca jednym z ważniejszych punktów strategicznych w regionie, odegrała istotną rolę podczas konfliktów z Rzymianami. Została zniszczona w czasie powstania Żydowskiego (66–74 n.e.), co symbolicznie zakończyło pewien okres w historii Judei.

Znalezisko z Doliny Jordanu jest niezwykle cennym źródłem informacji o historii i kulturze Judei w okresie panowania dynastii Hasmoneuszy. Bogata kolekcja monet ukazuje zarówno aspekty ekonomiczne, jak i polityczne tego okresu. Dzięki odkryciom archeologicznym możemy lepiej zrozumieć zarządzanie terenami przygranicznymi, a także wpływy kulturowe obecne w starożytnej Judei.

Zespół badawczy planuje udostępnić to miejsce społeczeństwu jako część izraelskiego dziedzictwa archeologicznego, umożliwiając pogłębienie wiedzy o tej fascynującej epoce.

źródło:

Uniwersytet w Hajfie