W północno-zachodnich Chinach, na obrzeżach dawnej cesarskiej stolicy, archeolodzy natrafili na znalezisko, które z niezwykłą wyrazistością ożywia jedną z najświetniejszych epok w dziejach Państwa Środka. W wiosce Jiali, na terenie dzisiejszego Xi’an, odsłonięto niemal nienaruszony grobowiec z końca VII wieku n.e., kryjący bogaty zestaw złotych i srebrnych artefaktów. Odkrycie to nie tylko zachwyca kunsztem wykonania, lecz także dostarcza namacalnych dowodów na kosmopolityczny charakter epoki Tang i jej głębokie powiązania ze światem poza Chinami.
Stanowisko, oficjalnie oznaczone jako M228, było badane w latach 2022–2024 przez archeologów z Akademii Archeologii Shaanxi. Grobowiec należał do Ma Sanniang, żony oficera wojskowego Dong Shunxiana. Zgodnie z zachowanymi źródłami pisanymi została ona pochowana w 698 roku n.e., w czasie gdy imperium Tang znajdowało się u szczytu potęgi politycznej i kulturowej.
W komorze grobowej odkryto 19 przedmiotów oraz zestawów wyposażenia funeraryjnego, wykonanych z ceramiki, brązu, żelaza, kamienia, a przede wszystkim ze złota i srebra. Ich stan zachowania pozwala niemal bezpośrednio zajrzeć w świat materialny elit późnego VII wieku.
Najbardziej spektakularne znaleziska stanowią osobiste akcesoria należące do arystokratycznej kobiety dworu Tang: złote ozdoby do włosów, pojemniki oraz naczynia dekoracyjne. Ich forma i jakość wykonania potwierdzają, że luksus nie był jedynie dodatkiem do życia elity, lecz jednym z kluczowych wyznaczników statusu społecznego.
Szczególną uwagę badaczy przyciągnął srebrny dzban oraz puchar na nóżce, zdobione motywem wijących się winorośli. Ornament ten, rzadki w tradycyjnej sztuce chińskiej, jednoznacznie odsyła do estetyki Regionów Zachodnich i kręgu kulturowego Jedwabnego Szlaku. Precyzja grawerunku i zaawansowana technika obróbki metalu świadczą o mistrzostwie rzemieślników oraz o ich otwartości na obce inspiracje.
Jak podkreśla Shi Sheng z Akademii Archeologii Shaanxi, artefakty z grobowca Ma Sanniang są fizycznym dowodem intensywnych kontaktów handlowych i kulturowych epoki Tang. Rzemieślnicy działający w centrum imperium nie tylko znali zachodnie wzorce, lecz twórczo je adaptowali, tworząc hybrydowe formy artystyczne o wyjątkowej wartości estetycznej.
Nie jest to zaskoczeniem, jeśli weźmiemy pod uwagę rolę, jaką odgrywało Xi’an, znane wówczas jako Chang’an. Miasto było jednym z największych i najbardziej zróżnicowanych ośrodków miejskich świata, przyciągając kupców, dyplomatów i artystów z Azji Środkowej, Persji oraz obszarów śródziemnomorskich. To właśnie tu krzyżowały się idee, style i technologie.
Dynastia Tang (618–907) bywa nazywana złotym wiekiem Chin nie bez powodu. Okres ten przyniósł stabilność polityczną, dynamiczny rozwój gospodarczy i bezprecedensową wymianę kulturową. Poezja, malarstwo i muzyka osiągnęły wówczas klasyczne formy, a pluralizm religijny sprzyjał intelektualnej otwartości. Obok buddyzmu, taoizmu i konfucjanizmu funkcjonowały religie przybyłe z Zachodu, w tym chrześcijaństwo nestoriańskie i zoroastryzm.
Motywy winorośli zdobiące srebrne naczynia z grobowca Ma Sanniang są symbolicznym zapisem tego świata – świata, w którym chińska tradycja spotykała się z obcymi wpływami, tworząc nową, kosmopolityczną jakość.
Znalezisko z Jiali ma znaczenie wykraczające poza samą wartość artystyczną. Dla historyków i archeologów jest to klucz do zrozumienia pozycji kobiet w elitach Tang, ich roli społecznej oraz sposobów manifestowania statusu i tożsamości. Jednocześnie artefakty te pozwalają precyzyjniej rekonstruować sieci gospodarcze i kulturowe łączące Chiny z resztą Eurazji w średniowieczu.
fot. Złota ozdoba do włosów z grobowca Ma Sannianga z dynastii Tang w Xi'an, prowincja Shaanxi. Akademia Archeologii Shaanxi/Xinhua
Copyright © Copyright 2026 Poszukiwania.pl