Szklane Talerze Millefiori z Myry

W ostatnich latach wykopaliska archeologiczne w starożytnym mieście Myra, znajdującym się w dzisiejszej prowincji Antalya w Turcji, przyniosły fascynujące odkrycia, które rzucają nowe światło na kulturę i życie codzienne mieszkańców tego antycznego ośrodka. Jednym z najbardziej spektakularnych znalezisk były szklane talerze wykonane techniką millefiori („tysiąc kwiatów”), które pochodzą z V wieku n.e. Znalezione w porcie Andriake, te artystyczne artefakty są dowodem na rozwiniętą sztukę oraz zamożność elit Licji.

Myra – Polityczne i Religijne Centrum Starożytnej Licji

Myra była jednym z sześciu najważniejszych miast starożytnej Licji, regionu położonego na południowo-zachodnim wybrzeżu Anatolii. To strategiczne miasto, położone przy drodze między dzisiejszym Kaş a Finike, pełniło kluczową rolę zarówno w polityce, jak i religii. Strabon, starożytny geograf, pisał o Myrze jako jednym z miast, które miały trzy głosy w Lidze Licyjskiej – sojuszu miast-państw tej części Anatolii. Główne znaczenie miasta wynikało z jego doskonałego położenia i dostępu do portu Andriake, który był ważnym punktem na szlakach handlowych, łączących basen Morza Śródziemnego z resztą ówczesnego świata.

Z historycznego punktu widzenia, Myra odegrała także kluczową rolę w kształtowaniu chrześcijaństwa w regionie. To tu działalność duszpasterską prowadził Święty Mikołaj, biskup Myry, który zyskał miano jednego z najważniejszych świętych w tradycji chrześcijańskiej. W IV wieku n.e. św. Mikołaj założył w Myrze swój kościół, który szybko stał się jednym z najważniejszych ośrodków chrześcijaństwa w Anatolii.

Technika Millefiori – Piękno Szkła w Sztuce Licji

Jednym z najbardziej fascynujących odkryć ostatnich lat w Andriake są szklane tabliczki zdobione techniką millefiori. Ta wyjątkowa technika polega na łączeniu wielu szklanych prętów o różnych kolorach, które formuje się w skomplikowane wzory przypominające kwiaty lub geometryczne kształty. Sama nazwa „millefiori” oznacza „tysiąc kwiatów”, co doskonale oddaje efekt wizualny tych misternie wykonanych dzieł.

W przypadku Andriake, odkryto setki fragmentów tabliczek millefiori w strefie celnej portu, na obszarze agory – głównego placu miejskiego. Archeolodzy pracujący w „Strukturze 42” natknęli się na fragmenty tych dekoracyjnych elementów, które prawdopodobnie stanowiły część wystroju wnętrz budynków administracyjnych lub mieszkalnych.

Znaleziska te są wyjątkowe nie tylko pod względem ilości, ale również różnorodności wzorów i kolorów, co sugeruje, że społeczność liczyjska posiadała wysublimowany gust artystyczny oraz ceniła sobie dekoracyjne detale. Wyroby millefiori nie pełniły jedynie funkcji użytkowej, lecz były wyrazem prestiżu i luksusu, podkreślając znaczenie właścicieli takich ozdób w ówczesnym społeczeństwie.

Archeologiczne Znaczenie Odkrycia

Odkrycie szklanych talerzy i tabliczek millefiori w Andriake to przełomowy moment dla archeologów, badających kulturę starożytnej Licji. Choć technikę millefiori znano i wykorzystywano już w innych częściach świata, to właśnie w Andriake znaleziono tak dużą liczbę oraz różnorodność tych artefaktów. Co więcej, znalezione elementy wskazują na to, że były one częścią większego, kompleksowego planu dekoracyjnego, który obejmował również inne formy sztuki zdobniczej.

W tym samym kontekście archeologicznym odkryto również małe szklane rozety o kwadratowych i okrągłych kształtach, które prawdopodobnie były częścią większych kompozycji dekoracyjnych. Ponadto znaleziono szklane ramki pasujące do tabliczek, co sugeruje istnienie zaawansowanego schematu dekoracji wnętrz. W Andriake odkryto również inne elementy sztuki dekoracyjnej, takie jak figurki ptaków oraz zwierząt, wykonane techniką opus sectile – intarsji polegającej na układaniu wzorów z kawałków kamienia, marmuru lub szkła.

Znaczenie Millefiori dla Kultury Licji

Znaleziska z Myry i Andriake są nie tylko dowodem na rozwiniętą sztukę starożytnej Licji, ale również świadectwem znaczenia handlu i kontaktów międzynarodowych. Port Andriake był jednym z najważniejszych ośrodków handlowych na wybrzeżu Morza Śródziemnego, co pozwalało mieszkańcom Myry czerpać inspiracje z innych kultur i wprowadzać do swoich domów oraz świątyń elementy artystyczne pochodzące z różnych zakątków ówczesnego świata.

Technika millefiori, choć znana w innych regionach, była szczególnie ceniona w Licji za swoje walory estetyczne i symboliczne. Motywy kwiatowe oraz geometryczne zdobienia mogły odzwierciedlać zarówno religijne, jak i polityczne znaczenie dekorowanych przestrzeni, co w połączeniu z bogactwem kolorów i form stanowiło wyraz prestiżu i władzy.

fot. Ministerstwo Kultury i Turystyki Republiki Turcji

źródło:

1. Ministerstwo Kultury i Turystyki Republiki Turcji

2. Arkeonews