Tajemnicze Megalityczne Dzbany Laosu
- Przez kruku --
- Thursday, 06 Jun, 2024
Równina Dzbanów w Laosie to jedno z najbardziej tajemniczych miejsc archeologicznych na świecie. Położona na płaskowyżu Xiang Khouang, ta niezwykła kraina zawiera ponad 120 stanowisk z ogromnymi kamiennymi urnami, które są rozproszone na przestrzeni około 8000 km⊃2;. Te megalityczne struktury, z których największe mają do trzech metrów wysokości i ważą do 30 ton, od dziesięcioleci intrygują naukowców i badaczy. Mimo że od dawna podejrzewano, że urny pełniły funkcję związaną z pochówkami, brakowało jednoznacznych dowodów na potwierdzenie tej hipotezy. Najnowsze badania przynoszą jednak nowe, kluczowe informacje, które mogą rzucić światło na tę zagadkę.
fot. Dolina Dzbanów w Laosie; autor: Oliver Spalt; Wikipedia; Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 2.5.
Pierwsze poważne badania Równiny Dzbanów zostały przeprowadzone przez francuską archeolog Madeleine Colani w latach 30. XX wieku. Colani odkryła niewielkie ilości spalonej kości ludzkiej i fragmenty zębów w niektórych dzbankach, co sugerowało ich związek z praktykami pogrzebowymi. Pomimo tego, hipoteza ta była przez długi czas kwestionowana ze względu na brak bardziej przekonujących dowodów. W ciągu następnych dziesięcioleci wiele ekspedycji archeologicznych próbowało rozwikłać tę zagadkę, jednak brakowało kluczowych odkryć.
Najnowsze badania, kierowane przez zespół międzynarodowych naukowców, w tym Nicholasa Skopala z Uniwersytetu w Sydney oraz Souliyę Bounxaythipa z Ministerstwa Informacji, Kultury i Turystyki Laosu, przyniosły przełomowe odkrycia. Prace prowadzone na stanowisku 75, położonym około 70 km na północny wschód od Phonsavanu, ujawniły pierwsze znaczące dowody na istnienie nienaruszonych ludzkich szczątków wewnątrz jednej z urn.
fot. Dolina Dzbanów w Laosie; autor: Oliver Spalt; Wikipedia; Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 2.5.
Archeolodzy rozpoczęli wykopaliska od utworzenia wykopu o wymiarach 2x1 m, który przecinał centrum jednego z kamiennych dzbanów pod kątem 30 stopni na północny wschód. Ze względu na ograniczenia czasowe i kadrowe, przeprowadzono tylko częściowe wykopaliska, planując dalsze prace w kolejnych sezonach badawczych. W trakcie prac wykopaliskowych stosowano standardowe techniki archeologiczne, takie jak eksploracja warstw osadów przy użyciu szczotek i drewnianych narzędzi, a także flotacja w celu odzyskania makroelementów roślinnych.
W trakcie wykopalisk odkryto fragmenty ludzkich szczątków o długości od 0,5 do 4 cm, w tym kości udowe, fragmenty czaszki oraz cztery zęby. Analizy radiowęglowe przeprowadzone na dwóch zębach i jednej kości udowej wykazały datowanie na okres od około 900 do 1200 roku naszej ery. Znalezione szczątki nie nosiły śladów spalenia, co sugeruje, że dzbanki mogły być używane w bardziej skomplikowanych praktykach pogrzebowych niż wcześniej sądzono.
Odkrycia te mają ogromne znaczenie dla zrozumienia funkcji megalitycznych urn. Wcześniejsze badania sugerowały, że dzbany mogły być używane jako pojemniki na zapasy lub symbole pogrzebowe. Nowe dowody wskazują jednak, że mogły służyć jako rzeczywiste miejsca pochówku, co rzuca nowe światło na praktyki pogrzebowe w tej części Azji Południowo-Wschodniej.
Równina Dzbanów w Laosie nadal kryje wiele tajemnic, ale dzięki najnowszym badaniom archeologicznym zbliżamy się do zrozumienia prawdziwego celu tych niezwykłych struktur. Odkrycie nienaruszonych ludzkich szczątków sugeruje, że mogły one być używane do bardziej złożonych praktyk pogrzebowych, niż wcześniej przypuszczano. Dalsze badania na stanowiskach takich jak Site 75 będą kluczowe dla pełnego zrozumienia tego fascynującego aspektu prehistorii Laosu.
fot. główne: Dolina Dzbanów w Laosie; autor: Elinnea; Wikipedia; Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0.
Bibliografia:
Preliminary site report of a stone jar burial in the Lao People's Democratic Republic
